लघुकथा संसार मासिक अङ्क ३२ (सम्पादकीय)

नेपाल बहुरङ्गी संस्कृति र परम्पराले सिँगारिएको देश हो । ऋतु परिवर्तनसँगै आउने चाडपर्वहरूले यहाँको जीवनलाई उत्सवमय बनाइरहेका हुन्छन् । वसन्त ऋतुको आगमनसँगै मनाइने फागु पूर्णिमाको पर्व—हिमाली, पहाडी र तराई सबै भूभागमा समान उत्साहका साथ मनाइने—रङ, उमङ्ग र मेलमिलापको अनुपम प्रतीक हो ।

फागु पर्वलाई विशेष गरी नेपालमा आपसी सद्भाव, क्षमा र सम्बन्धको नवीकरणका रूपमा लिइन्छ । पुराणहरूमा वर्णित प्रह्लाद र होलिकाको कथा असत्य माथि सत्यको विजयको सन्देश बोकेर आउँछ । होलिका दहनले दुष्ट प्रवृत्तिको अन्त्य र सद्गुणको उदयको प्रतीकात्मक उद्घोष गर्दछ । यसरी फागु केवल रङ छ्याप्ने उत्सव मात्र नभई नैतिक चेतनाको पनि स्मरण हो ।

नेपाली साहित्यमा फागुको प्रभाव प्राचीन काव्यधारादेखि आधुनिक सिर्जनासम्म फैलिएको छ । वसन्त, प्रेम, पुनर्जागरण र मानवीय भावनाको नवप्रस्फुटनलाई फागुसँग जोडेर कविहरूले विविध रचना गरेका छन् । रङहरूलाई प्रतीकका रूपमा प्रयोग गर्दै साहित्यकारहरूले आशा, उत्साह र परिवर्तनको सन्देश दिएका छन् । नेपाली साहित्यले यही विविधतालाई आत्मसात् गर्दै फागुलाई केवल पर्व होइन, जीवनको उत्सवका रूपमा व्याख्या गरेको छ ।

यस अवसरमा लघुकथा संसार परिवारका तर्फबाट सम्पूर्ण पाठक, स्रष्टा, शुभेच्छुक तथा साहित्यप्रेमीहरूमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ । फागुको पावन अवसरले सबैमा आपसी सद्भाव, सहिष्णुता र सृजनशीलताको रङ थप प्रगाढ बनाओस्, नयाँ ऊर्जा र प्रेरणाका साथ साहित्यिक यात्रालाई अझ उज्यालो बनाओस्‌—यही मंगलकामना ।

अङ्क ३२ पढ्न र डाउनलोड गर्नका लागि फोटोमा क्लिक गर्नुहोस्

..............................................................................‍

..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो

लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

कविता संसार मासिक अङ्क २९ (सम्पादकीय)

नयाँ वर्ष केवल पात्रो पल्टिने क्षण होइन; यो समयको एउटा कवितात्मक विराम हो, जहाँ पुराना पङ्क्तिहरूको अन्त्य हुन्छ र नयाँ पङ्क्तिहरू लेखिन थाल्छन् । सन् २०२६ को आगमनसँगै हामी फेरि एउटा प्रश्नको सामु उभिएका छौं, के हामी समयलाई केवल गन्दै जानेछौँ, कि समयसँगै कविता पनि रच्नेछौँ ? कविता यहाँ कागजमा सीमित शब्द होइन; यो जीवन बाँच्ने ढाँचा, समाज हेर्ने दृष्टि र भविष्य कोर्ने साहस हो ।

कविता समयको सबैभन्दा संवेदनशील दस्तावेज हो । इतिहासले लेखेका युद्ध र सन्धिहरूभन्दा कविता मानव आत्माले अनुभूत गरेका चोट, आशा र सपनाहरूको अभिलेख हो । नेपाली समाजको सन्दर्भमा कविता झनै आवश्यक छ । सामाजिक विभाजन, आर्थिक असमानता, वैदेशिक पलायन, राजनीतिक निराशा । यी सबै यथार्थहरू कविता बिना केवल समाचार मात्र बन्छन् । कविता आएपछि मात्र ती यथार्थहरू प्रश्न बन्छन्, चेतना बन्छन । कविता पढ्नु भनेको केवल रमाउनु होइन; आफू बदलिन तयार हुनु हो ।

अन्ततः, कविता र नयाँ वर्षको सम्बन्ध अनौठो तर गहिरो छ । नयाँ वर्षले समयलाई नयाँ नाम दिन्छ, कविता त्यो नाममा आत्मा भर्छ । २०२६ लाई हामीले कस्तो वर्ष बनाउने भन्ने प्रश्नको उत्तर कविता बिना अधुरो छ । त्यसैले यो नयाँ वर्षमा हामी सबैले एउटा सानो सङ्कल्प गरौँ, कम्तीमा एउटा कविता पढ्ने, एउटा कविता लेख्ने, वा कविता जस्तो संवेदनशील भएर बाँच्ने । किनकि कविता बिना नयाँ वर्ष केवल मिति हो; कवितासँगै नयाँ वर्ष भविष्य हो ।

अङ्क २९ पढ्न र डाउनलोड गर्नका लागि फोटोमा क्लिक गर्नुहोस्

..............................................................................‍

..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो

लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

लघुकथा संसार मासिक अङ्क ३१ (सम्पादकीय)

 

माघ महिना नेपाली समाजमा सांस्कृतिक चेतना र आत्मशुद्धिको विशेष समयका रूपमा चिनिन्छ । सूर्य उत्तरायण हुने माघे संक्रान्तिले जीवनमा अनुशासन, स्वास्थ्य र सकारात्मक परिवर्तनको सन्देश बोकेको छ । यही अवसरमा नेवार समुदायले घ्यः चाकु सँल्हु र तराई–मधेशमा थारू समुदायले माघी पर्व मनाउँदै नयाँ वर्षको सुरुआत गर्छन् । यी पर्वहरू समुदायको जीवनपद्धति, सामूहिकता र परम्परागत मूल्यका जीवन्त अभिव्यक्ति हुन् ।

यस्ता सांस्कृतिक क्षणहरू साहित्यका लागि उर्वर भूमि बन्छन् । माघ महिनाको शीतल निस्तब्धता, जीवनको भोगाइ र परम्परागत परिवेशले लघुकथा, कविता र निबन्धलाई संवेदनशील गहिराइ दिन्छ । विशेषतः लघुकथामा माघले श्रम, सङ्घर्ष, परिवार, परिवर्तन र पहिचानका विषयलाई सशक्त रूपमा उभ्याउने अवसर प्रदान गर्छ ।

थारू समुदायको माघीमा निहित सामाजिक पुनर्संरचना, नेवार संस्कृतिको घ्यः चाकु सँल्हुमा रहेको सामूहिक आत्मीयता वा माघे संक्रान्तिको दार्शनिक सन्देश—यी सबै लघुकथाका सशक्त कथ्य बन्न सक्छन् । संस्कार र समयको चेतनालाई केही हरफमै अभिव्यक्त गर्ने लघुकथाका लागि माघ महिना सिर्जनात्मक ऊर्जाको स्रोत हो ।

यसर्थ, माघ महिना केवल पर्वहरूको संगम मात्र होइन, साहित्यिक अनुभूति र लघुकथात्मक चेतनाको पुनर्जागरणको समय पनि हो । हाम्रो लघुकथा संसारका लागि माघ महिना परम्परा र सिर्जनाको सुन्दर संवाद बनेर उपस्थित भएका छौँ  ।

अङ्क ३१ पढ्न र डाउनलोड गर्नका लागि फोटोमा क्लिक गर्नुहोस्

..............................................................................‍

..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो

लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

कविता संसार मासिक अङ्क २८ (सम्पादकीय)

कविता कुनै कालखण्डको सौन्दर्यात्मक सजावट मात्र होइन; यो समयको नाडी समात्ने संवेदनशील चेतना हो । जब समाज रूपान्तरणको तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको हुन्छ, तब कविताले पनि आफ्ना आँखा, कान र हृदय सबै खुला राख्नुपर्छ । आजको समय केवल सूचना–प्रविधिको विस्फोटले चिह्नित छैन; यो विस्थापन, असमानता, पहिचानको सङ्कट, लोकतन्त्रको चुनौती, पर्यावरणीय सङ्कट र मानवीय संवेदनाको क्षयीकरणले पनि उत्तिकै चिन्हित छ । यस्तो समयमा वर्तमान कविताले के बोल्नुपर्छ, कसको पक्ष लिनुपर्छ र कस्तो भाषा रोज्नुपर्छ, यी प्रश्नहरू आज अत्यन्तै सान्दर्भिक छन् ।

आजको कविता सर्वप्रथम समयप्रति इमानदार हुनुपर्छ । इमानदारी भनेको नारा दोहोर्‍याउनु होइन, न त सस्तो भावुकतामा बग्नु हो । इमानदारी भनेको देखिएको पीडा, अनुभव गरिएको अन्याय र अनुभूत गरिएको मौनतालाई कलात्मक रूपले उजागर गर्नु हो । वर्तमान कविताले मानवीय संवेदनाको पुनर्स्थापना गर्नुपर्छ । प्रविधिले मानिसलाई नजिक ल्याएको जस्तो देखिए पनि वास्तवमा ऊ एक्लिँदै गएको छ । ‘लाइक’ र ‘शेयर’को भीडमा भावना पातलिँदै गएको छ । यस्तो अवस्थामा कविताले प्रेमलाई केवल रोमान्टिक सीमामा होइन, करुणा, सहअस्तित्व र सहानुभूतिका रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्छ । आजको कविता आमाको चाउरिएको हात, बुबाको मौन चिन्ता, बालकको अधुरो सपना र वृद्धको एक्लोपन बोल्न सक्नुपर्छ । कविता मान्छे–मान्छेबीचको हराउँदै गएको पुल बन्नुपर्छ । 

कविता संसार मासिक पत्रिकाका पानाहरू केवल कविता छाप्ने स्थान मात्र होइनन्‌; यी पानाहरू समयसँगको संवादका साक्षी हुन् । आजका कविहरूले यो जिम्मेवारी बोध गर्न जरुरी छ कि उनीहरूको कविता भोलिको इतिहास बन्न सक्छ । त्यसैले वर्तमान कविताले समयलाई सजाएर होइन, सामना गरेर लेखिनुपर्छ । जब कविता समयसँग इमानदार हुन्छ, तब मात्र त्यो कालजयी बन्न सक्छ ।

अङ्क २८ पढ्न र डाउनलोड गर्नका लागि फोटोमा क्लिक गर्नुहोस्

..............................................................................‍

..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो

लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।